GiamKhao.comGiám Khảo
Truyền thông, công bố kết quả và trao giải

Thư báo kết quả cho thí sinh không đạt giải: viết sao cho tử tế và có ích

Cách báo kết quả cho người dự thi không đạt giải: gửi lúc nào, thư gồm những phần gì, nhận xét đến đâu, khung thư tham khảo và những câu nên tránh.

Older Vietnamese man reading a blank paper letter on a balcony in Hue, potted plants around, back partially turned to camera, gentle early morning light, calm expression

Thư báo kết quả cho người không đạt giải nên đến trước hoặc cùng lúc với bản công bố, nói rõ kết quả ngay trong vài dòng đầu, cảm ơn cụ thể, cho người đọc biết bài của họ đã đi tới đâu trong quá trình chấm, và nếu có thể thì kèm một nhận xét có ích. Đó là lá thư phần lớn người dự thi sẽ nhận, nên nó quyết định cảm nhận của số đông về cuộc thi.

Bài này dành cho ban tổ chức cuộc thi người lớn muốn những người không đoạt giải vẫn tin cuộc thi công bằng và muốn quay lại mùa sau. Bạn sẽ có cách chọn thời điểm, cấu trúc thư, mức nhận xét phù hợp với quy mô, khung thư tham khảo và những câu nên tránh. Ví dụ trong bài là giả định.

Vì sao thư cho người không đạt giải quan trọng hơn thư cho người thắng

Người đoạt giải sẽ vui dù thư viết thế nào. Người không đoạt giải mới là người đọc kỹ từng chữ, và họ đông hơn rất nhiều. Một cuộc thi có hai trăm bài và mười giải có một trăm chín mươi người đang chờ biết công sức của mình đã được đối xử ra sao. Họ cũng là những người sẽ kể lại với bạn bè, đồng nghiệp về cuộc thi.

Trải nghiệm phổ biến nhất của người dự thi là không nhận được gì cả: họ tự phát hiện mình không có tên khi lướt qua bản công bố trên mạng xã hội. Sự im lặng này để lại cảm giác bài của mình chưa từng được đọc. Một lá thư ngắn, đến đúng lúc, xoá được cảm giác đó với chi phí rất nhỏ.

Với cuộc thi nội bộ doanh nghiệp, thư này còn quan trọng hơn. Người không đạt giải là đồng nghiệp sẽ gặp nhau hằng ngày; một lá thư vụng về có thể làm họ thấy bị đánh giá thấp trong công việc, và mùa sau sẽ không ai muốn tham gia nữa.

Năm phần của một thư báo kết quả

Kết quả nói thẳng, ngay đầu thư. Đừng để người đọc phải qua ba đoạn cảm ơn mới biết mình không đoạt giải. Câu đầu tiên sau lời chào nên nói rõ bài của họ không nằm trong danh sách đoạt giải mùa này. Viết rõ ràng là một cách tôn trọng.

Lời cảm ơn cụ thể. Cảm ơn bằng chi tiết thật: tên bài, hạng mục, và một câu về điều cuộc thi nhận được từ những người như họ. "Cảm ơn bạn đã gửi bài ảnh về chợ nổi Cái Răng ở hạng mục đời sống" khác hẳn "cảm ơn bạn đã quan tâm".

Bài đã đi tới đâu. Nếu bài vào tới vòng bán kết hay chung khảo, nói rõ điều đó: đây là thông tin có giá trị với người làm nghề, có thể ghi vào hồ sơ. Nếu bài dừng ở vòng đầu, có thể nêu số bài vào vòng sau trên tổng số, để người đọc thấy bối cảnh cạnh tranh.

Nhận xét hoặc chỉ dẫn tới nhận xét chung. Tuỳ quy mô, có thể là một hai câu nhận xét riêng từ giám khảo, hoặc chỉ dẫn tới phần nhận xét chung của ban giám khảo trong bản công bố.

Bước tiếp theo. Thời hạn khiếu nại nếu có, quyền với bài dự thi sau cuộc thi theo thể lệ, lời mời tham dự lễ trao giải hoặc triển lãm nếu mở cho mọi người, và lời hẹn mùa sau nếu đã có kế hoạch.

Mức nhận xét theo quy mô cuộc thi

Không phải cuộc thi nào cũng có sức gửi nhận xét riêng cho từng bài. Chọn mức phù hợp và nói trước trong thể lệ, để người dự thi không kỳ vọng sai.

Quy môMức nhận xét khả thiCách làm
Vài chục bàiNhận xét riêng ngắn cho mọi bàiMỗi giám khảo viết hai ba câu khi chấm, ban tổ chức gom và biên tập lại cho nhất quán
Vài trăm bàiNhận xét riêng cho bài vào vòng sau, nhận xét chung cho phần còn lạiGhi nhận xét trong phiếu chấm vòng trong; với vòng đầu, viết nhận xét chung theo nhóm lỗi phổ biến
Hàng nghìn bàiNhận xét chung chi tiếtBan giám khảo viết một bản nhận xét chung có các lỗi phổ biến và ví dụ minh hoạ được tác giả đồng ý
Cuộc thi nội bộNhận xét riêng cho mọi người, có thể qua trao đổi trực tiếpTrưởng ban giám khảo hoặc quản lý trực tiếp trao đổi ngắn, tập trung vào điểm mạnh và một điểm có thể phát triển

Nhận xét riêng cần được biên tập trước khi gửi. Ghi chú của giám khảo khi chấm thường viết vội, có khi gay gắt; ban tổ chức nên giữ nội dung chuyên môn nhưng sửa giọng cho xây dựng. Cách viết một nhận xét chuyên môn có ích nằm ở danh mục kỹ năng giám khảo; ở đây chỉ bàn cách đưa nhận xét tới người dự thi.

Khung thư tham khảo

Khung dưới đây do Giám Khảo soạn để bạn điều chỉnh theo cuộc thi của mình; phần trong ngoặc vuông là chỗ cần điền.

  • Lời chào: Chào [tên người dự thi],
  • Kết quả: Ban tổ chức [tên cuộc thi] xin báo kết quả: bài [tên bài] ở hạng mục [tên hạng mục] chưa nằm trong danh sách đoạt giải mùa này.
  • Bài đã đi tới đâu: Bài của bạn đã vào tới [vòng], một trong [số] bài được chọn từ [tổng số] bài hợp lệ. Hoặc: mùa này cuộc thi nhận [tổng số] bài hợp lệ và [số] bài được chọn vào vòng sau.
  • Nhận xét: [Một hai câu nhận xét riêng đã biên tập] hoặc: nhận xét chung của ban giám khảo về các bài dự thi đã được đăng cùng bản công bố kết quả trên trang chính thức của cuộc thi.
  • Cảm ơn: Cảm ơn bạn đã dành thời gian và công sức cho [điều cụ thể của bài hoặc chủ đề].
  • Bước tiếp theo: Nếu có thắc mắc về quy trình chấm, bạn có thể gửi về [kênh] trước [ngày]. Theo thể lệ, [tóm tắt quyền với bài dự thi không đoạt giải]. [Lời mời tham dự triển lãm hoặc lễ trao giải nếu có.]
  • Ký tên: [Tên người đại diện], thay mặt ban tổ chức.

Thư nên ký tên một người thật, có chức danh trong ban tổ chức, thay vì chỉ ghi "ban tổ chức". Một cái tên cụ thể làm lá thư bớt giống thư tự động, dù thực tế nó được gửi hàng loạt.

Những câu nên tránh

Câu an ủi quá đà. "Đừng buồn nhé", "với ban tổ chức, bạn vẫn là người chiến thắng": người lớn làm nghề thường thấy những câu này kẻ cả. Họ cần thông tin và sự tôn trọng hơn là được dỗ dành.

So sánh với người khác. "Bài của bạn rất tốt nhưng có những bài xuất sắc hơn" vừa không có ích vừa gợi so đo. Nếu cần nói về mức cạnh tranh, dùng số liệu chung.

Nhận xét mơ hồ. "Bài cần cải thiện thêm" không giúp được ai. Nếu không có nhận xét cụ thể, tốt hơn là chỉ dẫn tới nhận xét chung có nội dung thật.

Hứa hẹn không chắc. "Ban tổ chức sẽ liên hệ khi có cơ hội hợp tác" khi không có kế hoạch nào. Lời hứa suông khiến lá thư mất giá trị.

Ngôn ngữ chung cho mọi người. Gửi cùng một thư cho người vào chung khảo và người dừng ở vòng đầu là bỏ phí cơ hội ghi nhận những người đã đi rất xa. Ít nhất nên có hai phiên bản thư theo vòng.

Thông tin về bài của người khác. Không nêu tên, điểm hay nhận xét về bài của thí sinh khác trong thư, kể cả để làm ví dụ, trừ khi đó là thông tin đã công bố công khai.

Khi người không đạt giải phản ứng trên mạng

Dù thư viết tử tế đến đâu, vẫn có người không đồng ý với kết quả và nói điều đó công khai. Phần lớn những phản ứng này là thất vọng chứ không phải cáo buộc, và cách xử lý tốt nhất là bình tĩnh, ngắn gọn, đúng quy trình. Ban tổ chức không cần trả lời mọi bình luận, nhưng cần trả lời những câu hỏi thật về quy trình, ở kênh chính thức.

Một câu trả lời công khai tốt thường có ba ý: ghi nhận sự thất vọng của người dự thi, nhắc lại quy trình chấm và tiêu chí đã công bố, chỉ ra kênh và thời hạn khiếu nại nếu người đó muốn đề nghị xem xét lại. Không bình luận về chất lượng bài của người phản ứng ở nơi công khai, không so sánh với bài đoạt giải, và không để giám khảo tự vào tranh luận.

Cần phân biệt thất vọng với cáo buộc cụ thể. Nếu bình luận nêu một sự việc có thể kiểm tra, như giám khảo có quan hệ với người đoạt giải, bài đoạt giải đã từng đoạt giải ở cuộc thi khác, thì đó không còn là chuyện cảm xúc mà là thông tin cần xác minh nghiêm túc. Cách xử lý tình huống này có bài riêng về khủng hoảng khi cuộc thi bị nghi thiên vị trong cùng danh mục.

Ghi lại các phản ứng và câu hỏi lặp lại. Nếu nhiều người cùng thắc mắc một điểm, ví dụ không hiểu vì sao bài chụp bằng điện thoại bị đánh giá thấp ở tiêu chí kỹ thuật, thì đó là dấu hiệu tiêu chí hoặc nhận xét chung chưa đủ rõ, và cần bổ sung ngay trong bản công bố hoặc ở mùa sau.

Thời điểm gửi và những trường hợp đặc biệt

Thư nên đi cùng lúc hoặc ngay trước giờ đăng bản công bố. Gửi trước quá lâu dễ lộ kết quả; gửi sau vài ngày thì người dự thi đã biết qua mạng và lá thư mất phần lớn ý nghĩa. Với hệ thống gửi thư hàng loạt, nên thử gửi cho vài địa chỉ nội bộ trước để kiểm tra trường tên, tên bài có hiển thị đúng không. Một lá thư gọi sai tên người nhận gây hại nhiều hơn không gửi.

Với bài bị loại vì không hợp lệ, ví dụ sai định dạng hay vi phạm điều kiện, thư cần nói rõ lý do loại theo điều khoản nào của thể lệ, ở thời điểm sớm nhất có thể, thường là sau vòng kiểm tra hồ sơ chứ không đợi tới lúc công bố kết quả cuối. Người dự thi có quyền biết vì sao bài không được chấm.

Với người dự thi đã vào chung khảo, có thể cân nhắc một cuộc gọi ngắn hoặc thư riêng thay cho thư chung, nhất là ở cuộc thi ý tưởng, khởi nghiệp, nơi họ đã đầu tư nhiều tuần và có thể có giá trị cho các chương trình sau. Ví dụ giả định: một cuộc thi ý tưởng xanh ở Đắk Lắk gửi thư riêng cho tám đội chung khảo không đoạt giải, kèm nhận xét của từng giám khảo và lời mời tham gia buổi gặp các quỹ hỗ trợ; nhiều đội quay lại dự mùa sau với dự án đã hoàn thiện hơn.

Cuối cùng, dữ liệu người dự thi chỉ dùng vào những việc đã nói khi họ đăng ký. Nếu muốn gửi thư mời mùa sau, cần có sự đồng ý nhận thông tin, và lá thư báo kết quả là chỗ tốt để hỏi điều đó một cách nhẹ nhàng.

Câu hỏi thường gặp

Có bắt buộc gửi thư cho người không đạt giải không?

Không có quy định chung bắt buộc, nhưng đây là việc nên làm với mọi cuộc thi. Chi phí gửi thư nhỏ, trong khi lợi ích về niềm tin và sự quay lại của người dự thi lớn. Nếu không thể gửi thư riêng, ít nhất thông báo công khai rằng kết quả đã có và cảm ơn tất cả.

Có nên gửi điểm số trong thư báo kết quả không?

Chỉ khi thể lệ đã nói sẽ gửi. Điểm số không kèm giải thích dễ sinh so sánh và thắc mắc. Nếu gửi, nên kèm thang điểm, tiêu chí và nhận xét để người đọc hiểu điểm đó có nghĩa gì.

Người dự thi trả lời thư và đòi giải thích chi tiết thì làm sao?

Trả lời lịch sự, theo đúng cơ chế đã công bố. Nếu thể lệ có phản hồi điểm hay phúc khảo, hướng dẫn họ làm theo. Nếu không, có thể chia sẻ nhận xét chung và tiêu chí. Không tranh luận về đánh giá chuyên môn qua thư.

Có nên công khai danh sách bài lọt vòng trong để ghi nhận người không đạt giải?

Đây là cách tốt, nhất là với cuộc thi có nhiều bài chất lượng. Danh sách chung khảo hoặc bài được ban giám khảo ghi nhận cho người dự thi một thành tích có thể dùng. Cần nói trước trong thể lệ hoặc hỏi ý người liên quan trước khi công khai tên.

Thư báo kết quả của cuộc thi nội bộ có gì khác?

Nên cá nhân hoá hơn, có thể kèm trao đổi trực tiếp, và tránh mọi câu có thể bị hiểu là đánh giá năng lực làm việc. Cuộc thi nội bộ là hoạt động khuyến khích; kết quả không nên liên quan tới đánh giá hiệu suất, và thư cần nói rõ điều đó nếu có nguy cơ hiểu nhầm.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138