GiamKhao.comGiám Khảo
Truyền thông, công bố kết quả và trao giải

Cuộc thi ít người nộp bài: tìm đúng nguyên nhân và cách thu hút bài dự thi chất lượng

Vì sao cuộc thi có nhiều người quan tâm mà ít bài nộp: sáu rào cản thường gặp, cách chẩn đoán bằng số liệu sẵn có và việc cần làm để có bài dự thi đúng người.

Young Vietnamese woman photographer sitting on a low stool at a Hoi An riverside workshop, reviewing blank camera display with an older potter, side view, soft evening light

Cuộc thi ít người nộp bài hiếm khi vì không ai biết đến nó; phần lớn là vì giữa lúc quan tâm và lúc bấm nộp có những rào cản mà ban tổ chức không nhìn thấy: yêu cầu quá nặng, thời gian quá ngắn, giá trị không rõ, hoặc người dự thi không tin mình có cơ hội. Chạy thêm quảng cáo thường chỉ làm tăng số người quan tâm mà không tăng số bài.

Bài này giúp ban tổ chức chẩn đoán đúng nguyên nhân bằng những con số đã có trong tay, rồi chọn cách sửa phù hợp. Mục tiêu không phải là có nhiều bài nhất mà là có đủ bài tốt từ đúng nhóm người mà cuộc thi muốn chạm tới. Các tình huống trong bài là ví dụ giả định.

Nhìn cuộc thi như một cái phễu bốn tầng

Người dự thi đi qua bốn tầng: biết đến cuộc thi, quan tâm và đọc thể lệ, bắt đầu làm bài, và nộp bài hợp lệ. Mỗi tầng đều có người rơi ra. Ban tổ chức thường chỉ nhìn thấy tầng đầu, qua lượt xem bài đăng, và tầng cuối, qua số bài nhận được. Khoảng giữa là vùng tối, và đó lại là nơi phần lớn người dự thi bỏ cuộc.

Để thấy được vùng tối, bạn cần thêm một vài điểm đo đơn giản. Nếu cuộc thi có bước đăng ký trước, số người đăng ký chính là tầng hai. Nếu không có, có thể đếm số người tải thể lệ hoặc số người hỏi về cuộc thi. Tầng ba khó đo nhất; một cách là gửi một khảo sát ngắn cho người đã đăng ký giữa kỳ, hỏi họ đã bắt đầu làm bài chưa và đang vướng gì.

Ví dụ giả định: một cuộc thi viết về nghề nông ở Cần Thơ có khoảng mười nghìn lượt xem bài phát động, 350 người đăng ký, và chỉ 42 bài nộp. Tầng một sang tầng hai không tệ; vấn đề nằm giữa đăng ký và nộp bài. Khảo sát giữa kỳ cho thấy nhiều người vướng ở yêu cầu bài viết phải kèm ảnh tự chụp tại ruộng, điều khó với người viết sống ở thành phố. Chỗ cần sửa là yêu cầu, không phải quảng bá.

Sáu rào cản thường gặp giữa quan tâm và nộp bài

Yêu cầu quá nặng so với giải thưởng. Một cuộc thi ý tưởng đòi kế hoạch kinh doanh hai mươi trang, video giới thiệu và bản dựng mẫu ngay ở vòng đầu, trong khi giải thưởng khiêm tốn, sẽ chỉ thu hút người đã có sẵn dự án. Cách sửa phổ biến là chia vòng: vòng đầu chỉ cần bản tóm tắt ngắn, vòng sau mới yêu cầu đầy đủ.

Thời gian làm bài không khớp nhịp sống của người dự thi. Hạn nộp rơi vào mùa thi của sinh viên, mùa quyết toán của kế toán, hay mùa vụ của nông dân sẽ cắt đi đúng những người cuộc thi muốn có. Trước khi chốt lịch, hỏi vài người thuộc nhóm đối tượng xem thời điểm đó họ bận gì.

Giá trị của việc dự thi không rõ. Ngoài giải thưởng, người dự thi muốn biết ai sẽ xem bài của mình, họ có nhận được nhận xét không, bài có được trưng bày hay xuất bản không. Với nhiều người làm nghề, được một giám khảo có tên tuổi đọc và góp ý còn hấp dẫn hơn tiền thưởng.

Người dự thi nghĩ mình không đủ giỏi. Khi bài đăng phát động chỉ toàn hình ảnh tác phẩm hoàn hảo của mùa trước, người mới vào nghề tự loại mình. Nếu cuộc thi muốn có người trẻ, nên có hạng mục riêng hoặc nói rõ tiêu chí coi trọng ý tưởng hơn độ hoàn thiện kỹ thuật.

Thủ tục nộp bài rắc rối. Biểu mẫu dài, phải tạo tài khoản, yêu cầu định dạng tệp hiếm gặp, giới hạn dung lượng quá thấp: mỗi thứ nhỏ đều làm rơi một phần người dự thi, đặc biệt là người nộp bằng điện thoại.

Thiếu niềm tin vào sự công bằng. Người dự thi ngại khi không biết ai chấm, khi điều khoản quyền với bài dự thi mập mờ, hoặc khi mùa trước có tin đồn thiên vị chưa được giải thích. Điều này đặc biệt rõ ở người làm nghề có tên tuổi, vì họ có nhiều thứ để mất.

Chẩn đoán bằng số liệu bạn đã có

Đặt các con số cạnh nhau sẽ thấy rào cản nằm ở tầng nào. Bảng dưới gợi ý cách đọc; ngưỡng cụ thể tuỳ loại cuộc thi nên chỉ dùng để so với chính cuộc thi của bạn qua các mùa hoặc với cuộc thi tương tự.

Dấu hiệuRào cản có thể làKiểm tra thêm bằng cách
Nhiều lượt xem, ít người đăng kýThông điệp chưa nói rõ giá trị, hoặc chạm sai nhóm ngườiXem ai đang tương tác với bài đăng, có phải người làm nghề đúng lĩnh vực không
Nhiều người đăng ký, ít bài nộpYêu cầu nặng, thời gian không hợp, người dự thi tự tiKhảo sát ngắn giữa kỳ, gọi điện hỏi vài người đã đăng ký
Nhiều bài nộp dồn vào ngày cuốiBình thường, nhưng nếu cổng nộp quá tải thì là rủi roTheo dõi số bài theo ngày, chuẩn bị người hỗ trợ kỹ thuật ngày cuối
Nhiều bài không hợp lệHướng dẫn kỹ thuật khó hiểu, biểu mẫu dễ điền saiLiệt kê các lỗi khiến bài bị loại, đếm lỗi nào nhiều nhất
Bài nộp đủ nhưng chất lượng thấpChạm tới số đông chứ chưa chạm tới người giỏiXem bài tốt nhất đến từ kênh nào, dồn sức vào kênh đó

Ví dụ giả định: nếu 60 phần trăm bài bị loại vì ảnh có chữ ký hoặc khung viền trong khi thể lệ yêu cầu ảnh trần, thì một đoạn hướng dẫn có hình minh hoạ đúng và sai ở bài phát động sẽ cứu được nhiều bài hơn bất kỳ đợt quảng bá nào.

Cách tiếp cận người giỏi, không chỉ người đông

Người làm ra bài dự thi tốt thường bận, ít lướt quảng cáo, và chọn lọc cuộc thi kỹ. Họ đến qua những con đường khác:

  • Lời mời trực tiếp từ người họ tôn trọng. Một giám khảo hoặc người trong ban cố vấn nhắn riêng cho vài người làm nghề mà họ biết, giới thiệu cuộc thi và nói vì sao nghĩ người đó hợp. Cách này phải minh bạch: người được mời vẫn thi như mọi người, không có ưu tiên nào, và giám khảo đã mời phải khai báo khi chấm bài của họ.
  • Cộng đồng chuyên môn. Câu lạc bộ, hiệp hội, nhóm nghề, khoa chuyên ngành của trường. Một buổi nói chuyện ngắn tại đó, có giám khảo cùng đến, tạo niềm tin hơn bài đăng.
  • Người từng đoạt giải ở các mùa trước. Họ là bằng chứng sống rằng cuộc thi có giá trị; một bài kể lại việc giải thưởng đã giúp gì cho họ đáng tin hơn mọi lời quảng bá.
  • Giá trị phi tiền tệ rõ ràng. Nhận xét bằng văn bản cho mọi bài vào vòng hai, cơ hội trưng bày, gặp gỡ doanh nghiệp, được giới thiệu với nhà xuất bản hay nhà đầu tư. Nêu cụ thể điều gì chắc chắn có, đừng hứa điều chưa chốt.
  • Hạng mục phù hợp trình độ. Tách hạng mục chuyên nghiệp và không chuyên, hoặc hạng mục cho người dưới một số năm kinh nghiệm, để cả hai nhóm đều thấy mình có cơ hội.

Lưu ý: cuộc thi này dành cho người lớn. Khi tiếp cận sinh viên, kiểm tra điều kiện độ tuổi trong thể lệ và không quảng bá ở nơi đông người chưa thành niên.

Hạ rào cản nộp bài trong một tuần

Nếu đang giữa mùa thi và thấy số bài thấp, đây là những việc có thể làm ngay mà không phải đổi thể lệ:

  1. Rà lại biểu mẫu nộp bài trên điện thoại. Tự điền thử từ đầu tới cuối, đếm số bước, bỏ những ô không thật sự cần cho việc chấm ở vòng đầu.
  2. Viết một trang hướng dẫn chuẩn bị bài có ví dụ đúng và sai cho từng yêu cầu kỹ thuật, kèm câu trả lời cho năm câu hỏi được hỏi nhiều nhất.
  3. Tổ chức một buổi hỏi đáp trực tuyến ngắn với một giám khảo, nói về điều ban giám khảo tìm kiếm. Buổi này giảm cảm giác tự ti và giúp người dự thi tập trung đúng tiêu chí.
  4. Gửi thư nhắc riêng cho người đã đăng ký mà chưa nộp, hỏi họ có vướng gì không và chỉ ra nơi tìm trợ giúp. Giọng thư là hỗ trợ, không thúc ép.
  5. Nhờ người từng đoạt giải hoặc thành viên cộng đồng chuyên môn chia sẻ quá trình làm bài của họ ở mùa trước, nhấn vào những khó khăn đã vượt qua.
  6. Kiểm tra kênh hỗ trợ kỹ thuật: có người trả lời trong ngày không, nhất là ba ngày cuối trước hạn.

Chỉ khi các việc trên không đủ mới nên tính tới gia hạn. Gia hạn có cái giá của nó với người đã nộp đúng hạn, nên cần thông báo rõ lý do và áp dụng như nhau cho mọi người.

Khi ít bài là chuyện bình thường

Không phải cuộc thi nào ít bài cũng là cuộc thi thất bại. Một cuộc thi thiết kế kiến trúc chuyên sâu, đòi hồ sơ kỹ thuật dày, có ba mươi bài chất lượng có thể giá trị hơn một cuộc thi ảnh điện thoại có ba nghìn bài. Một cuộc thi tài năng nội bộ ở công ty hai trăm người có hai mươi người tham gia là tỷ lệ đáng kể. Điều cần hỏi là số bài có đủ để ban giám khảo chọn ra người đoạt giải xứng đáng không, và có phản ánh đúng nhóm người cuộc thi muốn chạm tới không.

Thể lệ nên có điều khoản cho tình huống số bài hợp lệ quá ít ở một hạng mục, ví dụ ban tổ chức có quyền không trao giải nhất nếu không có bài đạt yêu cầu, hoặc gộp hạng mục. Điều khoản này phải có từ đầu; thêm vào giữa chừng sẽ bị coi là đổi luật. Nếu cuối cùng phải dùng tới nó, hãy giải thích rõ trong bản công bố kết quả, dựa trên tiêu chí, để người dự thi hiểu đó là chuẩn mực chứ không phải tiết kiệm giải thưởng.

Cuối mùa, ghi lại số liệu của cả bốn tầng phễu, các rào cản đã phát hiện và việc đã làm. Đó là tài sản quý nhất cho mùa sau: lần tổ chức thứ hai gần như luôn dễ hơn lần đầu, với điều kiện ban tổ chức nhớ được vì sao lần đầu khó.

Câu hỏi thường gặp

Có nên thu phí dự thi để lọc bài chất lượng không?

Phí dự thi lọc được bài nộp tuỳ tiện nhưng cũng lọc mất người trẻ và người có thu nhập thấp, thường là nhóm cuộc thi muốn khuyến khích. Nếu có thu phí, cần nêu rõ khoản phí dùng vào việc gì, và cân nhắc miễn phí cho một số nhóm. Với cuộc thi nội bộ hoặc cộng đồng, thường không nên thu phí.

Tăng giải thưởng có giúp tăng số bài dự thi không?

Có tác dụng, nhưng thường kém hơn ban tổ chức nghĩ. Nếu rào cản thật là yêu cầu quá nặng hay thiếu niềm tin, giải thưởng lớn hơn chỉ hút thêm người quan tâm mà không giúp họ vượt qua rào cản. Hãy chẩn đoán phễu trước khi quyết định tăng giải.

Có được mời người cụ thể tham gia cuộc thi không?

Được, miễn là việc mời minh bạch và người được mời không có lợi thế nào khi chấm. Giám khảo đã mời ai thì cần khai báo với ban tổ chức, và khi chấm bài của người đó nên áp dụng quy tắc xung đột lợi ích như với các mối quan hệ khác.

Nên đóng cổng nộp bài vào giờ nào?

Chọn giờ giúp ban tổ chức có người trực hỗ trợ kỹ thuật lúc đó, ví dụ cuối buổi chiều ngày làm việc, thay vì nửa đêm khi không ai xử lý được sự cố. Ghi rõ giờ và múi giờ ở mọi nơi nhắc tới hạn nộp, và giữ đúng giờ đó.

Làm sao biết bài dự thi tốt đến từ kênh nào?

Thêm một câu hỏi không bắt buộc trong biểu mẫu nộp bài: bạn biết cuộc thi qua đâu. Sau khi có kết quả sơ khảo, đối chiếu kênh với các bài vào vòng trong. Con số này cho biết nên đầu tư kênh nào ở mùa sau.

Cuộc thi lần đầu tổ chức nên đặt mục tiêu bao nhiêu bài?

Không có con số chung. Cách đặt hợp lý là tính ngược từ số giải và độ chọn lọc mong muốn, rồi so với quy mô cộng đồng đối tượng. Quan trọng hơn con số là ghi lại số liệu từng tầng phễu để mùa sau có cơ sở so sánh.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138