GiamKhao.comGiám Khảo
Giải thưởng, thuế và pháp lý

Hợp đồng tài trợ giải thưởng cuộc thi: quyền lợi nhà tài trợ và ranh giới chấm thi

Viết hợp đồng tài trợ giải thưởng cuộc thi: dòng tiền, ai trả thưởng và khấu trừ thuế, quyền lợi quảng bá, cấm can thiệp kết quả, dữ liệu thí sinh và khi nhà tài trợ rút.

Two Vietnamese managers shaking hands across a meeting table in a Hanoi office tower, closed folders between them, faces out of frame, city haze outside the window

Hợp đồng tài trợ giải thưởng cần trả lời rõ năm việc: tài trợ bằng gì và chuyển khi nào, ai là bên trả thưởng và khấu trừ thuế, nhà tài trợ nhận quyền lợi quảng bá gì, nhà tài trợ không được làm gì với kết quả chấm, và chuyện gì xảy ra nếu một bên không thực hiện. Những cuộc thi gặp sự cố sau lễ trao giải thường hỏng ở việc thứ hai và thứ tư.

Bài này dành cho ban tổ chức là hội nhóm, cơ quan, đơn vị sự nghiệp hay doanh nghiệp nhận tài trợ giải từ đối tác. Nội dung ở mức nguyên lý pháp luật hợp đồng, thuế và quảng cáo; mỗi cuộc thi có cấu trúc tài trợ riêng nên hợp đồng cụ thể nên để luật sư soát.

Ba kiểu tài trợ giải và hệ quả về dòng tiền

Cách tài trợ quyết định ai là người trả thu nhập cho người đoạt giải, ai giữ chứng từ, ai chịu trách nhiệm thuế. Ba kiểu hay gặp:

Kiểu tài trợDòng tiền, hiện vậtBên thường khấu trừ thuế, giữ chứng từLưu ý
Tài trợ tiền cho ban tổ chứcNhà tài trợ chuyển cho ban tổ chức, ban tổ chức trao giảiBan tổ chứcĐơn giản nhất về quản lý giải
Nhà tài trợ trao trực tiếpNhà tài trợ chuyển thẳng cho người đoạt giảiNhà tài trợBan tổ chức phải theo dõi việc trao đúng hạn
Tài trợ hiện vậtNhà tài trợ giao hiện vật, ban tổ chức hoặc nhà tài trợ traoTuỳ bên trao, cần thoả thuậnCần thống nhất giá trị quy đổi
Kết hợpMột phần tiền qua ban tổ chức, một phần hiện vật trao trực tiếpMỗi phần một bênDễ sót nghĩa vụ nhất, cần bảng phân vai

Dù chọn kiểu nào, người đoạt giải chỉ biết một điều: họ dự thi theo thể lệ của ban tổ chức. Nếu nhà tài trợ chậm trao, người đoạt giải sẽ hỏi ban tổ chức. Hợp đồng vì vậy phải cho ban tổ chức công cụ để buộc nhà tài trợ thực hiện, hoặc để tự trao thay và đòi lại sau.

Quyền lợi của nhà tài trợ: viết cụ thể, không viết rộng

Hiện diện thương hiệu. Logo trên ấn phẩm, tên giải mang tên nhà tài trợ, gian trưng bày ở lễ trao giải, nhắc tên trong thông cáo. Liệt kê từng hạng mục, kích thước, vị trí, số lần, để tránh tranh cãi khi một ấn phẩm đã in.

Quyền dùng hình ảnh, tác phẩm của cuộc thi. Nhà tài trợ thường muốn dùng ảnh lễ trao giải và bài đoạt giải trên kênh của mình. Ban tổ chức không thể cho nhà tài trợ quyền rộng hơn quyền chính mình có từ người dự thi và người trong ảnh. Nếu cần quyền dùng thương mại, phải xin từ người dự thi trước.

Tham gia trao giải. Đại diện nhà tài trợ trao giải, phát biểu ngắn ở lễ. Đây là quyền lợi hợp lý và không ảnh hưởng tới kết quả.

Dữ liệu thí sinh không phải quyền lợi tài trợ. Danh sách người dự thi không thể đem ra làm quyền lợi đổi lấy tài trợ khi người dự thi chưa đồng ý cho việc chia sẻ này. Ghi thẳng vào hợp đồng để không ai kỳ vọng sai.

Độc quyền ngành hàng. Nhà tài trợ có thể yêu cầu không có nhà tài trợ khác cùng ngành. Hợp lý, nhưng nên giới hạn trong phạm vi và thời gian của mùa thi đó.

Điều khoản độc lập của ban giám khảo

Đây là điều khoản quan trọng nhất và cũng hay bị viết mềm nhất, vì ban tổ chức ngại làm mất lòng nhà tài trợ. Nội dung nên rõ: nhà tài trợ không tham gia chấm, không được xem điểm hay danh sách đoạt giải trước khi công bố, không được đề nghị thay đổi kết quả, và không được rút tài trợ vì không hài lòng với kết quả chấm. Nhà tài trợ có thể cử người tham gia ban giám khảo khi có chuyên môn thật, nhưng người đó chịu quy chế như mọi giám khảo, kể cả khai báo xung đột lợi ích.

Ranh giới tương tự áp dụng cho tiêu chí chấm. Nhà tài trợ có thể góp ý về chủ đề cuộc thi trước khi phát động, nhưng không nên đưa vào tiêu chí những yếu tố như "thể hiện sản phẩm của nhà tài trợ" khi cuộc thi được giới thiệu là cuộc thi sáng tạo mở. Nếu cuộc thi thật sự là cuộc thi về sản phẩm, hãy nói thẳng điều đó trong tên và thể lệ, để người dự thi chọn có tham gia hay không.

Một tình huống khó: nhà tài trợ là doanh nghiệp có sản phẩm, và bài dự thi xuất sắc nhất lại dùng sản phẩm của đối thủ, hoặc có góc nhìn phê phán ngành của nhà tài trợ. Nếu hợp đồng đã khẳng định độc lập của ban giám khảo, ban tổ chức có cơ sở giữ nguyên kết quả. Nếu không, áp lực sẽ rơi lên ban giám khảo và người đoạt giải, và uy tín cuộc thi là thứ mất đầu tiên.

Điều khoản độc lập cũng bảo vệ chính nhà tài trợ. Một cuộc thi mà người đoạt giải bị nghi là "người của nhà tài trợ" làm hại thương hiệu nhiều hơn mọi lợi ích quảng bá. Nhà tài trợ hiểu chuyện thường chấp nhận điều khoản này ngay; nhà tài trợ phản đối mạnh là dấu hiệu nên cân nhắc lại việc hợp tác.

Thuế, hoá đơn và quảng cáo: những điểm cần hỏi kế toán

Phần tài chính của hợp đồng tài trợ có vài điểm hay gây bất ngờ. Đây là danh sách để đem hỏi kế toán và pháp chế, không phải câu trả lời cuối:

  • Tài trợ có kèm quyền lợi quảng bá rõ rệt có thể bị xem là thanh toán cho dịch vụ quảng cáo, kéo theo nghĩa vụ hoá đơn và thuế giá trị gia tăng với bên nhận; tài trợ thuần tuý không đổi quyền lợi được xử lý khác.
  • Bên nào khấu trừ thuế thu nhập cá nhân cho người đoạt giải phải được ghi rõ, khớp với dòng tiền thực tế.
  • Hiện vật tài trợ cần thống nhất giá trị ghi trên thể lệ, giá trị dùng để tính thuế và giá trị trên chứng từ giao nhận; ba con số lệch nhau là nguồn rủi ro.
  • Khoản chi tài trợ của doanh nghiệp có được tính vào chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp hay không phụ thuộc điều kiện và hồ sơ theo quy định, nhà tài trợ sẽ yêu cầu ban tổ chức cung cấp giấy tờ tương ứng.
  • Nếu cuộc thi gắn với việc mua sản phẩm của nhà tài trợ, nó có thể là khuyến mại, và thủ tục thường thuộc về thương nhân có hàng hoá.
  • Nội dung quảng bá của nhà tài trợ trong ấn phẩm cuộc thi vẫn phải theo pháp luật quảng cáo, đặc biệt với các ngành hàng có điều kiện.

Đơn vị nhận tài trợ là cơ quan nhà nước hoặc đơn vị sự nghiệp công lập còn có quy định riêng về tiếp nhận và quản lý khoản tài trợ; cần làm đúng quy chế nội bộ và quy định về tài chính công.

Khi nhà tài trợ chậm, rút hoặc gặp khủng hoảng

Mốc chuyển tài trợ trước khi công bố giải. Cách tự bảo vệ đơn giản nhất: tiền giải phải về tài khoản ban tổ chức, hoặc hiện vật phải giao, trước ngày công bố kết quả. Ban tổ chức không công bố giải mà mình chưa nắm chắc trong tay.

Điều khoản vi phạm. Nếu nhà tài trợ không thực hiện, ban tổ chức có quyền dùng nguồn khác trao giải và yêu cầu nhà tài trợ hoàn trả chi phí, hoặc phạt vi phạm theo thoả thuận trong giới hạn luật cho phép. Nhà tài trợ cũng có quyền tương ứng nếu ban tổ chức không thực hiện quyền lợi quảng bá.

Rút tài trợ giữa mùa. Nhà tài trợ có thể gặp khó khăn hoặc đổi chiến lược. Hợp đồng nên quy định thời hạn báo trước và nghĩa vụ vẫn trao các giải đã công bố trong thể lệ, vì người dự thi đã nộp bài dựa trên lời hứa đó.

Bất khả kháng. Dịch bệnh, thiên tai, quy định mới khiến lễ trao giải không tổ chức được. Hợp đồng nên tách việc trao giải, vẫn phải thực hiện dưới hình thức khác, với các quyền lợi quảng bá gắn với sự kiện, có thể điều chỉnh hoặc bù bằng hình thức khác.

Khủng hoảng thương hiệu. Nếu nhà tài trợ dính bê bối nghiêm trọng, ban tổ chức có thể cần gỡ tên khỏi cuộc thi để bảo vệ người dự thi và uy tín giải. Điều khoản cho phép chấm dứt hoặc tạm ngừng hiện diện thương hiệu trong tình huống như vậy nên được viết sẵn, giọng trung tính.

Rà hợp đồng trước khi ký: một vòng đọc cuối

Trước khi ký, ban tổ chức nên đọc hợp đồng song song với thể lệ cuộc thi, dòng theo dòng. Mỗi cam kết với người dự thi trong thể lệ, như giá trị giải, thời hạn trao, phạm vi sử dụng bài, phải có một điều khoản tương ứng trong hợp đồng tài trợ bảo đảm ban tổ chức thực hiện được. Mỗi quyền lợi hứa cho nhà tài trợ phải không vượt quá quyền ban tổ chức thật sự có, nhất là quyền với bài dự thi, hình ảnh và dữ liệu cá nhân.

Ví dụ giả định: hợp đồng ghi nhà tài trợ "được sử dụng toàn bộ tác phẩm dự thi cho mục đích truyền thông", trong khi thể lệ chỉ xin phép người dự thi cho bài đoạt giải, dùng trên kênh của ban tổ chức. Chỗ lệch này nghĩa là ban tổ chức đã hứa một thứ mình không có. Sửa hợp đồng trước khi ký rẻ hơn nhiều so với xin lỗi từng người dự thi sau này.

Với tài trợ giá trị lớn, nhiều nhà tài trợ, hoặc đối tác nước ngoài, nên có luật sư soát. Bạn có thể hỏi luật sư trên AI Cố Vấn để rà các điều khoản về độc lập ban giám khảo, thuế giải thưởng và quyền sử dụng tác phẩm trước buổi đàm phán, để vào bàn với danh sách điểm cần giữ.

Câu hỏi thường gặp

Nhà tài trợ có được đặt tên giải theo tên thương hiệu không?

Được, đây là quyền lợi phổ biến. Cần thống nhất tên giải dùng trong bao lâu, có được giữ khi đổi nhà tài trợ mùa sau không, và tên đó không gây hiểu lầm rằng nhà tài trợ quyết định kết quả. Nội dung quảng bá kèm tên vẫn theo luật quảng cáo.

Có nên cho nhà tài trợ một ghế trong ban giám khảo không?

Chỉ khi người được cử có chuyên môn thật liên quan tới bài dự thi và chịu quy chế như giám khảo khác. Nên tránh để người đó chiếm đa số phiếu hoặc làm trưởng ban. Công khai thành phần ban giám khảo giúp người dự thi tự đánh giá.

Nhà tài trợ đòi xem danh sách đoạt giải trước để chuẩn bị truyền thông thì sao?

Có thể chia sẻ sát ngày công bố, sau khi kết quả đã chốt và có biên bản, kèm cam kết bảo mật. Không chia sẻ trong lúc chấm hoặc trước khi biên bản được ký, để tránh mọi nghi ngờ can thiệp.

Tài trợ bằng sản phẩm của chính nhà tài trợ có vấn đề gì không?

Không có vấn đề nếu giá trị ghi trung thực, sản phẩm hợp pháp và có bảo hành rõ. Cần thống nhất giá trị quy đổi để tính thuế, và cân nhắc người đoạt giải có muốn nhận sản phẩm đó không. Một số ngành hàng bị hạn chế quảng cáo, khuyến mại.

Ban tổ chức là hội nhóm chưa có tư cách pháp nhân thì ký hợp đồng tài trợ thế nào?

Thường một cá nhân đại diện hoặc một tổ chức có tư cách pháp nhân đứng tên ký thay hội nhóm, và chịu trách nhiệm theo hợp đồng. Điều này nên được các thành viên thống nhất bằng văn bản, và nên hỏi luật sư để chọn cách phù hợp.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138