GiamKhao.comGiám Khảo
Lên kế hoạch tổ chức cuộc thi

Ban tổ chức cuộc thi gồm những ai: đầu việc, phân vai và quy tắc làm việc

Cơ cấu ban tổ chức cuộc thi theo quy mô 3, 7, 15 người: các đầu việc, bảng phân vai ai quyết ai làm, vai thư ký chấm và quy tắc tách khỏi ban giám khảo.

Seven Vietnamese volunteers in a community hall in Can Tho sorting blank envelopes into boxes on folding tables, one person pointing, faces turned away, bright fluorescent light

Ban tổ chức cuộc thi là nhóm người vận hành cuộc thi từ đầu đến cuối, gồm một trưởng ban chịu trách nhiệm chung và những người phụ trách các đầu việc: thể lệ, tiếp nhận bài, thư ký chấm, liên lạc giám khảo, truyền thông, hậu cần và tài chính. Ban tổ chức không chấm bài; việc đó thuộc ban giám khảo. Tách bạch hai vai này là nền móng của sự công bằng.

Một cuộc thi nhỏ có thể chỉ cần ba người kiêm nhiều việc, cuộc thi mở quy mô lớn có thể cần mười lăm người trở lên chia thành tiểu ban. Bài này đi qua danh sách đầu việc, cách gộp đầu việc theo quy mô, bảng phân vai cho các quyết định quan trọng, vai trò thư ký chấm hay bị xem nhẹ, và những quy tắc làm việc nên thống nhất ngay buổi họp đầu. Ví dụ trong bài là ví dụ giả định.

Ban tổ chức và ban giám khảo: vì sao phải tách

Ban tổ chức quyết định luật chơi và vận hành, ban giám khảo đánh giá bài theo luật chơi đó. Khi một người vừa nhận bài, biết tên tác giả, vừa chấm điểm, mọi kết quả đều có thể bị nghi ngờ, kể cả khi người đó hoàn toàn công tâm. Ở cuộc thi có giải thưởng giá trị hoặc gắn với uy tín nghề nghiệp, nghi ngờ đó đủ để làm hỏng cả mùa thi.

Tách vai cũng giúp chấm mù thực sự. Người tiếp nhận bài thuộc ban tổ chức sẽ gắn mã cho từng bài, gỡ thông tin tác giả rồi mới chuyển cho giám khảo. Bảng đối chiếu mã với tên chỉ một hai người trong ban tổ chức giữ, và chỉ mở ra sau khi điểm đã chốt.

Trên thực tế, ở cuộc thi nhỏ, trưởng ban tổ chức đôi khi cũng ngồi trong hội đồng chấm. Nếu không tránh được, ít nhất người đó không nên là người tiếp nhận bài và giữ bảng mã, và nên chỉ có một phiếu như các giám khảo khác, không có quyền quyết định thay hội đồng. Cách lập và vận hành ban giám khảo được bàn kỹ trong chuyên mục riêng; ở đây chỉ nhấn mạnh ranh giới giữa hai ban.

Các đầu việc trong ban tổ chức cuộc thi

Dù cuộc thi lớn hay nhỏ, các đầu việc dưới đây đều tồn tại; khác nhau chỉ ở chỗ mỗi người gánh một hay vài đầu việc.

Đầu việcNhiệm vụ chínhLưu ý khi giao
Trưởng banChịu trách nhiệm chung, ký các quyết định, đại diện làm việc với lãnh đạo, nhà tài trợPhải có thẩm quyền thật, không chỉ danh nghĩa
Thể lệ, pháp lýSoạn thể lệ, trả lời câu hỏi về điều kiện, làm đầu mối với luật sưNgười cẩn thận câu chữ
Tiếp nhận bàiNhận bài, kiểm tra hợp lệ, gắn mã ẩn danh, gửi xác nhậnKhông đồng thời là giám khảo
Thư ký chấmChuyển bài cho giám khảo, thu phiếu, tổng hợp điểm, ghi biên bảnGiỏi bảng tính, giữ bí mật
Liên lạc giám khảoMời, gửi lịch, nhắc hạn, lo thù lao và hậu cần cho giám khảoCó quan hệ tốt với giới chuyên môn
Truyền thôngPhát động, nhắc hạn, trả lời bình luận, công bố kết quảKhông tiết lộ thông tin chấm trước giờ công bố
Hậu cầnĐịa điểm, thiết bị, lễ trao giải, gửi giảiCần danh sách việc theo ngày
Tài chínhTheo dõi chi, tạm ứng, thanh toán, chứng từ, thuế giải thưởngNên là người của bộ phận tài chính đơn vị

Hai đầu việc tiếp nhận bài và thư ký chấm là nơi giữ thông tin nhạy cảm nhất. Nếu phải gộp vì thiếu người, hãy gộp chúng vào nhau thay vì gộp với truyền thông, để giảm số người biết thông tin trước giờ công bố.

Cách gộp đầu việc theo quy mô cuộc thi

Ba người, cuộc thi nội bộ nhỏ. Một trưởng ban kiêm thể lệ và liên lạc giám khảo; một người kiêm tiếp nhận bài và thư ký chấm; một người kiêm truyền thông, hậu cần, tài chính. Ví dụ giả định: cuộc thi viết về văn hoá doanh nghiệp ở một công ty năm mươi người.

Bảy người, cuộc thi mở quy mô vừa. Mỗi người một đầu việc chính, riêng tài chính có thể do kế toán của đơn vị làm kiêm. Thêm một người hỗ trợ tiếp nhận bài trong những ngày sát hạn chót, khi lượng bài và câu hỏi dồn về.

Mười lăm người trở lên, cuộc thi nhiều vòng, nhiều địa điểm. Chia thành tiểu ban, mỗi tiểu ban có trưởng nhóm báo cáo cho trưởng ban. Cần thêm một thư ký ban tổ chức điều phối lịch họp và văn bản, cùng người phụ trách từng khu vực nếu chấm hoặc trao giải ở nhiều nơi.

Dấu hiệu ban tổ chức quá mỏng. Một người phải trả lời thí sinh, tổng hợp điểm và lo lễ trao giải trong cùng một tuần. Khi lịch cho thấy điều đó, hoặc thêm người cho tuần cao điểm, hoặc dời một trong các việc.

Dấu hiệu ban tổ chức quá đông. Quyết định nhỏ cũng phải đưa ra họp, nhiều người cùng trả lời một câu hỏi của thí sinh theo các cách khác nhau. Khi đó cần thu gọn đầu mối đối ngoại về một hai người.

Bảng phân vai cho các quyết định quan trọng

Bảng dưới dùng cách phân vai quen thuộc trong quản lý dự án: ai quyết, ai làm, ai được hỏi ý kiến, ai chỉ cần được báo. Mục đích là để khi có việc không ai phải hỏi "việc này của ai".

Quyết địnhNgười quyếtNgười làmHỏi ý kiếnĐược báo
Ban hành thể lệTrưởng banPhụ trách thể lệTrưởng ban giám khảo, cố vấn pháp lýCả ban, nhà tài trợ
Loại bài không hợp lệTrưởng banPhụ trách tiếp nhậnPhụ trách thể lệThí sinh bị loại
Gia hạn nộp bàiTrưởng banTruyền thôngLiên lạc giám khảo, tài chínhGiám khảo, thí sinh
Kết quả chấmBan giám khảoThư ký chấmKhông ai ngoài hội đồngTrưởng ban tổ chức
Huỷ giải do vi phạmTrưởng ban sau khi có ý kiến giám khảoPhụ trách thể lệCố vấn pháp lýThí sinh liên quan, công chúng
Chi ngoài dự toánTrưởng banTài chínhNgười duyệt kinh phíCả ban

Dòng "kết quả chấm" cố ý ghi ban giám khảo là người quyết: ban tổ chức không được sửa điểm hay đổi thứ hạng. Ban tổ chức chỉ có quyền loại bài vì vi phạm thể lệ, và quyền đó phải được thực hiện có lý do, có biên bản.

Thư ký chấm: vị trí nhỏ nhưng giữ cả cuộc thi

Nhiều ban tổ chức giao việc tổng hợp điểm cho bất kỳ ai rảnh, rồi đến lúc công bố mới phát hiện cộng nhầm cột, nhập sai mã bài hay dùng nhầm phiếu của vòng trước. Thư ký chấm là người duy nhất thấy toàn bộ dòng chảy điểm số, và một lỗi nhỏ ở đây có thể đưa sai người lên bục nhận giải.

Người làm thư ký chấm cần ba phẩm chất: cẩn thận với con số, thạo bảng tính đủ để dựng công thức tổng hợp và kiểm tra chéo, và kín miệng. Việc của họ gồm chuẩn bị phiếu chấm theo đúng tiêu chí, phân bài cho giám khảo theo kế hoạch, theo dõi tiến độ, nhắc người chậm, thu phiếu, nhập điểm, chạy kiểm tra như so tổng điểm với điểm thành phần, rồi lập biên bản cho hội đồng ký.

Một thói quen tốt là nhập điểm hai lần bởi hai người độc lập rồi so sánh, hoặc thư ký nhập xong thì một thành viên khác đọc lại từ phiếu gốc. Thao tác này tốn thêm vài giờ nhưng loại được gần hết lỗi nhập liệu. Phiếu gốc và bảng tổng hợp cần được lưu lại để đối chiếu khi có khiếu nại.

Quy tắc làm việc nên thống nhất ngay buổi họp đầu

Những quy tắc dưới đây nghe hiển nhiên, nhưng nếu không nói ra từ đầu thì mỗi người hiểu một kiểu. Nên ghi thành vài dòng trong biên bản họp và để mọi người cùng xác nhận.

  • Thành viên ban tổ chức và người thân không dự thi. Nếu có người thân muốn dự, thành viên đó phải báo và rút khỏi các việc tiếp xúc với bài, điểm.
  • Một đầu mối trả lời thí sinh. Câu hỏi về thể lệ chỉ do người phụ trách trả lời, và câu trả lời quan trọng được đăng công khai cho mọi người cùng biết.
  • Không bình luận về bài dự thi trên mạng xã hội cá nhân trong suốt thời gian cuộc thi, kể cả khen.
  • Thông tin chấm là bí mật cho đến giờ công bố, kể cả với lãnh đạo không thuộc hội đồng.
  • Mọi thay đổi về luật chơi phải qua trưởng ban và được thông báo bằng văn bản, không truyền miệng.
  • Kênh liên lạc chính thức của ban là một nhóm duy nhất; quyết định chốt trong nhóm đó, không chốt qua tin nhắn riêng.

Lịch họp ban tổ chức theo các mốc

Ban tổ chức không cần họp hằng tuần suốt cuộc thi; họp đúng các mốc quan trọng là đủ, xen giữa là cập nhật ngắn trong nhóm.

  1. Họp khởi động: thống nhất mục tiêu, đầu việc, quy tắc làm việc, lịch các mốc.
  2. Họp duyệt thể lệ và kênh nộp bài trước phát động khoảng một tuần.
  3. Họp giữa kỳ nộp bài: xem số bài, chất lượng sơ bộ, quyết định có gia hạn hay tăng truyền thông.
  4. Họp sau hạn nộp: chốt danh sách bài hợp lệ, xử lý các trường hợp vướng, bàn giao cho thư ký chấm.
  5. Họp trước công bố: rà biên bản chấm, kế hoạch công bố, phương án trả lời khiếu nại.
  6. Họp tổng kết sau trao giải: đối chiếu mục tiêu, quyết toán, ghi bài học cho mùa sau.

Mỗi buổi họp nên có biên bản ngắn ghi ba thứ: quyết định đã chốt, việc giao cho ai, hạn khi nào. Biên bản gửi vào nhóm chung ngay trong ngày. Với cuộc thi kéo dài nhiều tuần, chính những biên bản này giúp người vắng một buổi theo kịp, và giúp trưởng ban trả lời chính xác khi lãnh đạo hay nhà tài trợ hỏi một quyết định được đưa ra lúc nào, vì sao.

Câu hỏi thường gặp

Trưởng ban tổ chức nên là lãnh đạo cấp cao hay người làm việc trực tiếp?

Nên là người đủ thẩm quyền để ra quyết định nhanh và đủ thời gian để theo sát. Lãnh đạo cấp cao thường thiếu thời gian, còn người quá thấp cấp thì phải xin ý kiến liên tục. Một cách hay dùng là lãnh đạo làm trưởng ban danh dự hoặc người phê duyệt, còn một phó ban thường trực điều hành hằng ngày.

Ban tổ chức có được tham gia bình chọn hay cho ý kiến về bài không?

Không nên. Thành viên ban tổ chức biết thông tin mà người khác không biết, như tên tác giả hay điểm tạm thời, nên mọi hành động bình chọn hoặc nhận xét công khai của họ đều có thể bị hiểu là gây ảnh hưởng. Nếu muốn có ý kiến chuyên môn, việc đó thuộc về giám khảo.

Có nên mời người ngoài đơn vị vào ban tổ chức không?

Có thể, nhất là ở vị trí cần chuyên môn mà đơn vị không có, như pháp lý hay truyền thông. Người ngoài cũng giúp tăng tính khách quan. Khi mời, cần thống nhất rõ phạm vi việc, quyền tiếp cận thông tin, cam kết bảo mật và chế độ thù lao nếu có.

Thành viên ban tổ chức nghỉ giữa chừng thì xử lý thế nào?

Đây là lý do mọi việc nên được ghi lại trong nhóm chung và thư mục chung, không nằm trong đầu một người. Khi có người nghỉ, trưởng ban giao lại đầu việc cho người khác, bàn giao tài liệu và báo cho các bên liên quan đầu mối mới, nhất là với giám khảo và nhà tài trợ.

Ban tổ chức cuộc thi nội bộ có cần ra quyết định thành lập không?

Không bắt buộc với mọi đơn vị, nhưng một quyết định hoặc thông báo nội bộ nêu tên thành viên và nhiệm vụ giúp các bộ phận biết ai đang làm gì, và giúp thành viên được bố trí thời gian. Với đơn vị có quy chế hành chính chặt, nên làm theo thủ tục của đơn vị.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138